汉典论坛's Archiver

shenyue 发表于 2008-6-12 16:07

論語別裁(南懷瑾)

於今日始,開貼轉載南懷瑾先生的《論語別裁》,與諸位朋友一起學習。
論語別裁篇幅較長,關於爲何講解此書,文后南師所述之《孔學新語發凡》言之甚詳。故先將此段文字最最先張貼出來,以稍明緣起。
普願見聞者,皆成無上智。
=============================================================================

                                                                                    孔學新語自序

髫年入學,初課四書;壯歲窮經,終慚三學。雖游心於佛道,探性命之真如;猶輸志於宏儒,樂治平之實際。況干戈擾攘,河山之面目全非;世變頻仍,文教之精神隳裂。默言遁晦,滅跡何難。眾苦煎熬,離群非計。故當夜闌晝午,每與二三子溫故而知新。疑古證今,時感二十篇入奴而出主。講述積久,筆記盈篇。朋輩咐囑災梨,自愧見囿窺管。好在宮牆外望,明堂揖讓兩廡。徑道異行,雲輦留連一乘。六篇先講,相期欲盡全文。半部可安,會意何妨片羽。磚陳玉見,同揚洙泗之傳薪。諷頌雅言,一任尼山之桂杖。是為序。

歲次壬寅(一九六二年)孔聖誕辰南懷瑾序于臺北寓居


                                          孔學新語發凡

    我們作為現代的一個人,既有很沉痛的悲慘遭遇,也有難逢難遇的幸運;使我們生當歷史文化空前巨變的潮流中。身當其沖的要負起開繼的責任。但是目前所遭遇的種種危難,除了個人身受其苦以外,並不足可怕。眼見我們歷史傳統的文化思想快要滅絕了,那才是值得震驚和悲哀的事!自從“五四運動”的先後時期,先我們一輩而老去了的青年們,為了尋求救國之路,不惜削足適履,大喊其“打倒孔家店”。雖然人之將死,其言也善,有些人到了晚年,轉而講述儒家的思想,重新提倡孔孟之學,用求內心的悔意,可是已形成了的風氣,大有排山倒海之勢,根本已無能為力了!
    其實,孔家店在四十年前的那個時代,是否應該打倒,平心而論,實在很有問題,也不能盡將責任推向那些大打出手的人物。原因是孔家店開得太久了,經過二千多年的陳腐濫敗,許多好東西,都被前古那些店員們弄得黴濫不堪,還要硬說它是好東西,叫大家買來吃,這也是很不合理的事。可是在我們的文化裏,原有悠久歷史性的老牌寶號,要把它洗測革新一番,本是應該的事,若隨便把它打倒,那就萬不可以。這是什麼原因呢?我有一個簡單的譬喻:我們那個老牌寶號的孔家店,他向來是出售米麥五穀等的糧食店,除非你成了仙佛,否則如果我們不吃五穀米糧,就要沒命了!固然而包牛排也一樣可以吃飽,但是它到底太稀鬆,不能長日充饑,而且我們也買不起,甚至不客氣的說:還吃得不太習慣,常常會患消化不良的毛病。至於說時令不對,新穀已經登場,我們要把本店裏的陳黴濫貨倒掉,添買新米,那是絕對可以的事。
    因些,就可瞭解孔家店被人打倒是不無原因的:
    第一,所講的義理不對。第二,內容的講法不合科學。我們舉幾個例子來說:(1)“三年無改于父之道,可謂孝矣。”幾千年來,都把它解釋做父母死了,三年以後,還沒有改變了父母的舊道路,這樣才叫做孝子。那麼,問題就來了,如果男盜女娼,他的子女豈不也要實行其舊業三年嗎?(2)“無友不如己者。”又解釋做交朋友都要交比自己好的,不要交不如自己的人。如果大家都如此,豈不是勢利待人嗎?其實,幾千年來,大家都把這些話解錯了,把孔子冤枉得太苦了!所以我現在就不怕挨駡,替他講個明白,為孔子伸冤。這些毛病出在哪里呢?古人和今人一樣,都是把《論語》當做一節一節的格言句讀,沒有看出它是實實在在首尾連貫的關係,而且每篇都不可以分割,每節都不可以支解。他們的錯誤,都錯在斷章取義,使整個義理支離破碎了。本來二十篇《論語》,都已經孔門弟子的悉心編排,都是首尾一貫,條理井然,是一篇完整的文章。因此,大家所講的第二個問題,認為沒有體系,不合科學分類的編排,也是很大的誤解。
    為什麼古人會忽略這一點,一直就誤解內容,錯了二千多年呢?這也有個原因:因為自漢代獨尊儒學以後,士大夫們“學成文武藝,貨與帝王家。”的思想,唯一的批發廠家,只有孔家一門,人云亦云,誰也不敢獨具異見,否則,不但紗帽兒戴不上,甚至,被士大夫所指責,被社會所唾棄,乃至把戴紗帽的傢伙也會玩掉,所以誰都不敢推翻舊說,為孔子伸冤啊!再加以到了明代以後科舉考試,必以四書的章句為題,而四書的義解,又必宗朱熹的為是。於是先賢有錯,大家就將錯就錯,一直就錯到現在,真是冤上加錯!
    現在,我們的看法,不但是二十篇《論語》,每篇都條理井然,脈絡一貫。而且二十篇的編排,都是首尾呼應,等於一篇天衣無縫的好文章。如果要確切瞭解我們歷史傳統文化的思想精神,必須先要瞭解儒家孔孟之學,和研究孔子學術思想的體系,然後才能觸類旁通,自然會把它融和起來了。至於內容方面,歷來的講解,錯誤之處,屢見不鮮,也須一一加以明辨清楚,使大家能認識孔子之所以被尊為聖人,的確是有其偉大的道理。如果認為我是大膽的狂妄,居然敢推翻幾千年來的舊說,那我也只好引用孟子說的:“予豈好辯哉!予不得已也!”何況我的發現,也正因為有歷代先賢的啟發,加以力學、思辨和體驗,才敢如此做為,開創新說。其次,更要鄭重聲明,我不敢如宋明理學家們的無聊,明明是因佛道兩家的啟發,才對儒學有所發揮,卻為了士大夫社會的地位,反而大罵佛老。我呢?假如這些見解確是對的,事實上,也只是因為我在多年學佛,才悟出其中的道理。為了深感世變的可怕,再不重整孔家店,大家精神上遭遇的危難,恐怕還會有更大的悲哀!所以我才講述二十年前的一得之見,貢獻于諸位後起之秀。希望大家能秉宋代大儒張橫渠先生的目標:“為天地立心,為生民立命,為往聖繼絕學,為萬世開太平。”為今後我們的文化和歷史,擔承起更重大的責任。我既不想入孔廟吃冷豬頭,更不敢自己杜塞學問的根源。
    其次,我們要瞭解傳統文化,首先必須要瞭解儒家的學術思想。要講儒家的思想,首先便要研究孔孟的學術。要講孔子的思想學術,必須先要瞭解《論語》。《論語》是記載孔子的生平講學、和門弟子們言行的一部書。它雖然像語錄一樣用簡單的文字,記載那些教條式的名言懿行,但都是經過門弟子們的悉心編排,自有它的體系條貫的。自唐以後,經過名儒們的圈點,沿習成風,大家便認為《論語》的章節,就是這種支支節節的形式,隨便排列,誰也不敢跳出這傳統的範圍,重新加以注釋,所以就墨守成規,弄得問題叢生了!這種原因,雖然是學者因襲成見,困于師承之所致。但是,最大的責任,還是由於漢、宋諸儒的思想壟斷,以致貽誤至今!
    我們傳統的歷史文化,自秦漢統一以後,儒家的學術思想,已經獨尊天下,生當漢代的大儒們,正當經過戰國與秦漢的大變亂之後,文化學術,支離破碎,亟須重加整理。於是漢儒們便極力注重考據、訓詁、疏釋等的工作,這種學術的風氣,就成為漢代儒家學者特有其實的風格,這就是有名的漢學。現在外國人把研究中國文化的學問也統名叫做漢學,這是大有問題的,我們自己要把這個名詞所代表的不同意義分清楚。唐代儒者的學風,大體還是因襲漢學,對於章句、訓詁、名物等類,更加詳證,但對義理並無特別的創見。到了宋代以後,更有理學家的儒者興起,自謂直承孔孟以後的心傳,大講其心性微妙的義理,這就是宋儒的理學。與漢儒們只講訓詁、疏釋的學問,又別有一番面目。從此儒學從漢學的範疇脫穎而出,一直誤認講義理之學便是儒家的主旨,相沿傳習,直到明代的儒者,仍然守此藩籬而不變。
到了明末清初時代,有幾位儒家學者,對於平時靜坐而談心性的理學,深惡痛絕,認為這是坐致亡國的原因,因此便提倡恢復樸學的路線,但求平實治學而不重玄談,仍然注重考據和訓詁的學問,以整治漢學為標榜,這就是清儒的樸學。由此可知儒家的孔孟學術,雖然經漢、唐、宋、明、清的幾個時代的變動,治學的方法和路線雖有不同,但是尊崇孔孟,不敢離經叛道而加以新說,這是一仍不變的態度。雖然不是完全把他構成為一宗教,但把孔子溫良恭儉讓的生平,塑成為一個威嚴不可侵犯的聖人偶像,致使後生小子,望之卻步,實在大有瞞人眼目之嫌,罪過不淺!所以現代人憤憤然奮起要打倒孔家店,使開創二千多年老店的祖宗,也受牽連之過,豈不太冤枉了嗎?
    現在我們既要重新估價,再來研究《論語》,首先必須瞭解幾個前提。(一)《論語》是孔門弟子們所編記,先賢們幾經考據,認為它大多是出於曾子或有子門人的編纂,這個觀念比較信實而可靠。(二)但是當孔門弟子編輯此書的時候,對於它的編輯體系,已經經過詳密的研究,所以它的條理次序,都是井然不亂的。(三)所以此書不但僅為孔子和孔門弟子們當時的言行錄,同時也便是孔子一生開萬世宗師的史料,為漢代史家們編錄孔子歷史資料的淵源。由此可知研究《論語》,也等於直接研究孔子的生平。至於效法先聖,自立立人以至於治平之道,那是當然的本分事。(四)可是古代書冊是刻記於竹簡上的,所以文字極需簡練,後來發明了紙張筆墨,也是以卷幅抄寫卷起,但因古代的字體屢經變更,所以一抄再抄,訛誤之處,不免有所脫節,因此少數地方,或加重複,或有脫誤,或自增刪,都是難免的事實。(五)古代相傳的《論語》有三種,即《魯論》二十篇,和《齊論》二十二篇,又在孝景帝的時期,傳說魯恭王壞孔子故宅的牆壁,又得《古文論語》。但《古文論語》和《齊論》,到了漢魏之間,都已逐漸失傳,現在所傳誦的《論語》,就是《魯論》二十篇了。(六)至於《論語》的訓詁注疏,曆漢、唐、宋、明、清諸代,已經有詳實的考據,我們不必在此另作畫蛇添足的工作。至若極言性命心性的微言,自北宋五大儒的興起,也已經有一套完整的努力,我們也不必另創新說,再添枝葉。
最後舉出我們現在所要講的,便是要入乎其內,出乎其外的體驗,擺脫二千餘年的章句訓詁的範圍,重新來確定它章句訓詁的內義。主要的是將經史合參,以《論語》與《春秋》的史跡相融會,看到春秋戰國時期政治社會的紊亂面目,以見孔子確立開創教化的歷史文化思想的精神;再來比照現代世界上的國際間文化潮流,對於自己民族、國家和歷史,確定今後應該要走的路線和方向。因此若能使一般陷於現代社會心理病態的人們,在我們講的文字言語以外去體會,能夠求得一個解脫的答案,建立一種卓然不拔,矗立於風雨艱危中的人生目的和精神,這便是我所要馨香禱祝的了。

    歲次壬寅(一九六二年)八月南懷瑾記於臺北

muzhou1968 发表于 2008-6-13 13:43

很好,大家共同研讨,学习《论语》,发扬国学。

shenyue 发表于 2008-6-13 16:18

論語別裁(上論)
前言

回首十五年的歲月,不算太多,但也不少。可是我對於時間,生性善忘,悠悠忽忽,真不知老之將至,現在為了出版這本《論語》講錄,翻檢以前的記錄,才發覺在這短短的十五年歷程中,已經講過三四次《論語》。起初,完全是興之所至,由於個人對讀書的見解而發,並沒有一點基於衛道的用心,更沒有標新立異的用意。講過以後,看到同學的筆記,不覺灑然一笑,如憶夢中囈語。“言亡慮絕,事過無痕。”想來蠻好玩的。
    第一次講《論語》,是1962年秋天的事,當時的記載,只有開始的六篇,後來出版,初名《孔學新語——〈論語〉精義今訓》,由楊管北居士題簽。有一次曾經在有關單位講了半部《論語》,沒有整理記錄。再到1974年4月開始,又應邀固定每週三下午講兩小時,經過近一年時間,才將全部《論語》講完。而且最可感的是蔡策先生的全部筆錄。他不但記錄得忠實,同時還替我詳細地補充了資料,例如傳統家譜的格式,另外還有對傳統祭禮的儀範,可惜他事情太忙,未能全部補充。蔡君在這段時間,正擔任《中央日報》秘書的職務。一個從事筆政工作的人,精神腦力的勞碌,非局外人可以想像,而他卻毫無所求地費了十倍聽講的時間,完成這部記錄,其情可感,其心可佩。
    此外,這本講錄,曾經承唐樹祥社長的厚愛。在《青年戰士報》慈湖版全部發表(自1975年4月1日開始到1976年3月16日止);同時《人文世界》刊登大部分。又蒙李平山先生見愛,資助排印成書。不過,這部《論語》的講述,只是因時因地的一些知見,並無學術價值。況且“書不盡言,言不盡意。”更談不到文化上的分量。今古學術知見,大概都是時代刺激的反映,社會病態的悲鳴。誰能振衰補敝,改變歷史時代而使其安和康樂?端賴實際從事工作者的努力。我輩書生知見,遊戲文章,實在無補時艱,且當解悶消愁的戲論視之可也。
    至於孔子學說與《論語》本書的價值,無論在任何時代、任何地區,對它的原文本意,只要不故加曲解,始終具有不可毀的不朽價值,後起之秀,如篤學之,慎思之,明辨之,融會有得而見之於行事之間,必可得到自證。現在正當此書付印,特錄宋儒陳同甫先生的精闢見解,以供讀者借鏡。
    如其告宋孝宗之說:“今之儒者,自以為正心誠意之學者皆風痹不知痛癢之人也。舉一世安于君父之仇,而方低頭供手以談性命,不知何者謂之性命。”而於《論語》,則說:“《論語》一書,無非下學之事也。學者求其上達之說而不得,則取其言之若微妙者玩索之,意生見長,又從而為之辭:曰此精也,彼特其粗耳。此所以終身讀之,卒墮於榛莽之中,而猶自謂其有得也。夫道之在天下,無本末,無內外。聖人之言,烏有舉其一而遺其一者乎!舉其一而遺其一,是聖人猶與道為二也。然則《論語》之書,若之何而讀之,曰:用明於心,汲汲於下學,而求其心之所同然者,功深力到,則他日之上達,無非今日之下學也。於是而讀《論語》之書,必知通體而好之矣。”
    本書定名為“別裁”,也正為這次的所有講解,都自別裁于正宗儒者經學之外,只是個人一得所見,不入學術預流,未足以論下學上達之事也。
    歲次丙辰(一九七六)年三月南懷瑾記於臺北
    ------------------
________________________________________
論語別裁(上論)
學而第一
________________________________________
三言四語
    現在各大專學校的學生,有一個新稱號——“三四教授”。假如我們看見一位
不認識的教授,想知道這位老師是教什麼的,往往被詢問的同學會說:“哦,三四
教授。”這句話含有非常輕視的意思。所謂“三四教授”就是教三民主義、四書五
經的教授。他們在學校裏是沒有人看得起的,同軍訓教官一樣,被學生另眼相視,
這是一個非常嚴重的問題。
    八九年前,和一位國立大學教書的朋友談起,問他怎麼搞的,教得學生對三民
主義如此反感?他說這件事沒有辦法。我認為不是沒有辦法,表示願意代他教幾個
小時。後來有個機會,一位某大學的學生要我去參加他們開會,他說他們要開會討
論“中國文學的再革命”,聽到這個題目,我說:“你們要搞這個東西?!我晚上
來看看!”
    我約了那位三民主義教授一起去參加。參加開會的都是調皮學生,他們激昂慷
慨,說了一大篇話,最後要我講話。我就告訴這些同學們,首先應該瞭解“革命”
是什麼意思。這所大學是國立的最高學府,在這裏的青年知識份子,對它的意義不
能不懂,要知道“革命”一辭,出於我國最古老著作之一的《易經》,然後講了許
多理由。
    我說,譬如中國文學自“五四運動”以來,由舊的文學作品改成白話文後,有
什麼功用呢?幾十年來親眼所見,中國的教育普及了,知識普遍了,對世界知識的
吸收力增加了,無可否認,這些對於國家的進步有貢獻。但是對於中國文化,卻從
此一刀斬斷了。什麼原因呢?中國文化庫存裏堆積的東西太多了,幾千年來的文化
都藉著古文保留著。至於接受白話文學教育的人們看不懂古文,當然就打不開這個
倉庫,因此從中國文化的立場看,就此一刀攔腰斬斷了。
    你們現在講文學再革命,講白話文學,我們先要知道為什麼要推行白話。在
“五四運動”前後,一般人認為救這個國家,必須吸收新的知識,尤其要融會古今
中外的學術文化,於是老牌留學生到外面一看,任何國家的語言和文字都是一致的,
因此認為中國所以不進步,是文字工具害了我們,尤其四書五經“子曰、孔子曰”
一塌糊塗,非把這個打倒不可,所以提倡了白話文。
語文的變與不變
    但是有一點要注意,我們看世界的文字,不管英文、德文、法文,雖然現在的
文字和語言是合一的,但是語言大約三十年一變,所以一百年以前的英文、法文書
籍,除非專家,否則是莫辨雌雄。
    我們中國的老祖宗曉得語言和時代是要變的,所以把文字脫開了語言,只是用
很短的時間,經過兩三年的訓練就會寫出來,這個文字就單獨成為一個體系,表達
了思想。因此這種文字所保留下來幾千年以上的思想,在幾千年以後的人看來,如
面對現在,沒有阻礙,它對於國家有什麼錯誤呢?沒有錯。只是因為教育不普及,
大家對於這個國文的修養沒有學好。當時提倡“五四運動”的部分人士,求進之心
是對的,在學問修養上,老實講,還有商量的必要,於是這一文學革命就出了問題。
    舉例來講,生活上每天必有的一件事——上廁所,我們小時候叫“出恭”,後
來叫“解手”,現在叫“上一號”了,看看幾十年來,變了好多。因此,我們翻開
資料,對“五四運動”前後的白話文,現在看來,簡直不通;到了現在的文章,說
它不好嗎?真好。好嗎?文章看完了,價值也完了,多半沒有保留的價值。將來怎
樣演變還不知道,所以你們為什麼要文學再革命,我就不懂。
    因此,文學革命,我沒有資格講,你們也沒有資格講。為什麼呢?如果古文、
四六體、作詩、填詞,都能露一手,然後發現這種文學有毛病,這才有資格談革命。
現在你們連“命”都還沒有,還“革”個什麼呢?你們還有文學革命的資格嗎?
    我這番話一講,他們聽傻了。這個會後來也就搞不成了。無形中也把大專院校
中這個小風波平息了。因此,我告訴那位教三民主義的朋友,一定替他教幾個鐘點
課,因為大學生中,信仰堅強的固然很多,而對三民主義頭痛的也大有人在。後來
我去替這位朋友講課,起初不講三民主義,而講中國文化與中國思想演變的原因道
理。分析自上古到現在為什麼變得這樣,演變到後來,所以才有我們國父的三民主
義出來,問同學對不對?對!有沒有價值?有價值!所以要讀三民主義,讀了以後
再加批評都可以,不能盲目的不去看它,就說這個三民主義是黨八股。黨八股你懂
不懂?不懂就不能隨便批評。這一來,引起他們讀三民主義的興趣了,這是我所經
曆的故事。

四書五經的假面目
    講到四書也是一樣,我們在這裏講推行復興文化運動,而在外面,尤其是新的
教育——國民義務教育施行以後,討厭四書五經的情形,是無以復加了,而問題出
在四書五經的孔孟思想被講解錯了。這不是現在才開始,從唐宋以後,乃至遠從漢
唐以來,許多要點,就一直講解錯了。
    要說明這個道理,我們也要講一個實際的故事。
    我們這一代,就時代背景而言,是生活在夾縫中,是新、舊、中、外,交接巨
變中的人生,我的幼年在私塾中度過,當時讀四書五經也非常反感,因為以前老師
對學生的質疑,只說“將來你會懂”,這個“將來”不知要“將”到幾時。所以後
來“五四運動”,鬧新學派風潮的時候,我們雖然沒有參加作打手,但是多少也有
點憤慨。步入中年以後,對中外思想,尤其在這個時代的演變,看到了這麼許多,
自己要找癥結了。所謂找癥結,那也是十七八年以前,好幾位先生在一起談起,大
家認為要救中國就要復興文化。於是有些教授學者們,主張把四書重新編輯。他們
認為四書雜亂無章,要分門別類編在一起,講孝的歸到孝,講仁的歸到仁,把《論
語》的篇章整理一遍,希望我也負責一個部門。當時我答應考慮考慮,回家拿出四
書重讀一遍後,發現這個改編方法有問題。第二天開會,我就反對,不贊成改編,
因為,以全部《論語》來講,他本身就有一貫的系統,完全是對的。我們不需要以
新的觀念來割裂它。問題出在過去被一般人解釋錯誤了。我們要把握真正的孔孟思
想,只要將唐宋以後的注解推開,就自然會找出孔孟原來的思想。這叫做“以經解
經”,就是僅讀原文,把原文讀熟了,它本身的語句思想,在後面的語句中就有清
晰的解釋。以這個態度研究《論語》,它可以說前後篇章貫而通之,因此我不主張
改編。

x9days 发表于 2008-6-14 13:26

古为今用,每一时代自然自发地选择符合时代背景的注释,无可厚非

shenyue 发表于 2008-6-14 16:26

[b]被忽視的道家[/b]
    後來,在一些地方講解《論語》,我就提起一個問題了。就是我們自“五四運
動”以來,有個口號,叫“打倒孔家店”的問題。
    中國文化的演變發展,大致分兩大段。譬如一提起秦漢以前的中國文化,人們
就拿孔孟思想代表了一切。其實所謂孔孟思想,只是中國文化中間主要的一環。另
外還有道家、墨家、諸子百家……很多很多,都是中國文化一個系統下來的。如果
把它縮小範圍,則有儒、墨、道主要的三家。尤其中國文化在政治上歷代引用的是
道家思想,這一點我們要注意。中國歷史上,每逢變亂的時候,撥亂反正,都屬道
家思想之功;天下太平了,則用孔孟儒家的思想。這是我們中國歷史非常重要的關
鍵,身為中國人,這個歷史關鍵是應該知道的。
    孔孟思想,本來與道家是不分家的,這種分家是秦漢以後的事,到了唐代,講
中國文化,已不是儒、墨、道三家,而是儒、釋、道三家了。
    “釋”就是印度來的佛學,代表整個印度文化的精華,它從東漢末年開始傳入
中國,一直到宋代。宋朝以後,印度本身已沒有真正的佛學,而被阿拉伯民族的伊
斯蘭教思想及婆羅門教等所佔據,佛學思想在印度式微了。現在要研究真正的佛學,
只有到中國來。歐洲人乃至日本人講的那一套是不正確的。

[b]三家店賣的是什麼[/b]
    唐宋以後的中國文化,要講儒、釋、道三家,也就變成三個大店。
    佛學像百貨店,裏面百貨雜陳,樣樣俱全,有錢有時間,就可去逛逛。逛了買
東西也可,不買東西也可,根本不去逛也可以,但是社會需要它。
    道家則像藥店,不生病可以不去,生了病則非去不可。生病就好比變亂時期,
要想撥亂反正,就非研究道家不可。道家思想,包括了兵家、縱橫家的思想,乃至
天文、地理、醫藥等等無所不包,所以一個國家民族生病,非去這個藥店不可。
    儒家的孔孟思想則是糧食店,是天天要吃的,“五四運動”的時候,藥店不打,
百貨店也不打,偏要把糧食店打倒。打倒了糧食店,我們中國人不吃飯,只吃洋面
包,這是我們不習慣的,吃久了胃會出毛病的。要深切瞭解中國文化歷史的演變,
不但要瞭解何以今天會如此,還要知道將來怎麼辦,這都是當前很重要的問題,因
此我們要研究四書。
    研究中國固有文化並不是開倒車,而是要以最新的觀念去理解它。並且,我們
要瞭解中國上下這兩千多年的文化、思想、歷史,不管它是什麼政體,大致都以司
法為中心,司法與行政是分不開的。談到司法就講到法律,現在我們只講兩大法系,
所謂海洋法系與大陸法系。司法方面的立法,也根據這兩個法系的精神而來。我們
卻忘記了中國自秦代以來,漢、唐、宋、元、明、清,有我們“中國系統”的一個
法律系統。這個中國法律系統的哲學背景,就是以四書五經作基礎,例如過去中國
許多判例的根據,就是根據四書五經中的道德觀念而來。所以這部四書五經,在過
去無憲法觀念時代,嚴格說來就是一種憲法思想,也就是政治哲學思想的中心,法
律思想的中心。其他各種哲學思想也都歸之於它,這是講好的一方面。

[b]冤枉的一打[/b]
    講壞的一方面,孔家店為什麼會被人打倒?“五四運動”當年,人們要打倒它,
這是必然的。但為什麼道理呢?後來才發現,實在打得很冤枉。因為這個店,本來
是孔孟兩個老闆開的股份有限公司,下面還加上一些夥計曾子、子思、荀子等等,
老闆賣的東西貨真價實。可是幾千年來,被後人加了水賣,變質了。還有些是後人
的解釋錯了,尤其是宋儒的理學家為然。這一解釋錯,整個光輝的孔孟思想被蒙上
一層非常厚重的陰影,因此後人要推倒孔孟思想。
    現在我們有個更重要的課題,那就是如何瞭解文化的寶庫。因為現在中年以下
的人,對此幾乎一無所知。尤其現在中學以上到大學的青年,根本不知道中國文化
的寶藏。由於這個原因,所以今天開始講四書,並從《論語》講起。

[b]再論《論語》[/b]
    《論語》,凡是中國人,從小都念過,現在大家手裏拿的這一本書,是有問題
的一本版本,它是宋朝大儒朱熹先生所注解的。朱熹先生的學問人品,大致沒有話
可講,但是他對四書五經的注解絕對是對的嗎?在我個人非常不恭敬,但卻負責任
地說,問題太大,不完全是對的。
    在南宋以前,四書並不用他的注解,自有了他的注解,而完全被他的思想所籠
罩,那是明朝以後,朱家皇帝下令以四書考選功名,而且必須採用朱熹的注解。因
此六七百年來,所有四書五經,孔孟思想,大概都被限制在“朱熹的孔子思想”中。
換句話說,明代以後的人為了考功名,都在他的思想中打圈子。其中有許許多多問
題,我們研究下去,就會知道。所以各位手上這本朱熹先生注解的書,值得參考,
但不能完全相信。
    我們既然研究孔子,而孔子在《易經•系傳》上就有兩句話說道:“書不盡言,
言不盡意”。以現代觀念來講,意思是人類的語言不能表達全部想要表達的思想。
現在有一門新興的課程——語意學,專門研究這個問題。聲音完全相同的一句話,
在答錄機中播出,和面對面加上表情動作的說出,即使同一個聽的人,也會有兩種
不同體會與感覺。所以世界上沒有一種語言能完全表達意志與思想。而把語言變成
文字,文字變成書,對思想而言,是更隔一層了。
    我們研究孔孟思想,必須要從《論語》著手。並不是《論語》足以代表全部孔
孟思想,但是必須從它著手。現在我的觀念,有許多地方很大膽的推翻了古人。在
我認為《論語》是不可分開的,《論語》二十篇,每篇都是一篇文章。我們手裏的
書中,現在看到文句中的一圈一圈,是宋儒開始把它圈斷了,後來成為一條一條的
教條,這是不可以圈斷的。再說整個二十篇《論語》連起來,是一整篇文章。至少
今天我個人認為是如此,也許明天我又有新認識,我自己又推翻了自己,也未可知,
但到今天為止,我認為是如此。

shenyue 发表于 2008-6-15 10:39

[font=宋体][/font][align=center][b][font=宋体][size=5][size=14pt]學而有何樂[/size][/size][/font][/b][b][size=14pt][/size][/b][/align][font=宋体][/font]
[size=10.5pt]
[/size][font=宋体][size=5][size=10.5pt]現在這篇《學而》,包括了孔門當年教學的目的、態度、宗旨、方法等等。過[/size][size=10.5pt][/size]
[/size][/font][font=宋体][size=5][size=10.5pt]去我們把它圈開來,分作一條一條讀,這是錯誤的。[/size][size=10.5pt][/size]
[/size][/font][b][size=10.5pt]





[/size][/b][font=宋体][size=5][b][size=10.5pt]子曰:學而時習之,不亦說乎?有朋自遠方來,不亦樂乎?[/size][/b][b][size=10.5pt][/size][/b]
[/size][/font][b][size=10.5pt]



[/size][/b][font=宋体][size=5][b][size=10.5pt]人不知而不慍,不亦君子乎?[/size][/b][b][size=10.5pt][/size][/b]
[/size][/font][size=10.5pt]
[/size][font=宋体][size=5][size=10.5pt]這三名話連起來看,照字面講,凡是中國人,無論老少,一定都知道。照古人[/size][size=10.5pt][/size]
[/size][/font][font=宋体][size=5][size=10.5pt]的注解,學問是要大家隨時練習它。[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]不亦說乎[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt],[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]說[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]是古人借用字,就是高[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]興的那個[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]悅[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]字,是很高興的。假如這是很正確的注解,孔子因此便可以作聖人[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]了,那我是不佩服的,連大龍峒孔子廟我也不會去了。講良心話,當年老師、家長[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]逼我們讀書時,那情形真是[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]學而時習之不亦[/size][size=10.5pt]‘[/size][size=10.5pt]苦[/size][size=10.5pt]’[/size][size=10.5pt]乎[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]。孔子如果照這樣講,我[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]才佩服他是聖人,因為他太通達人情世故了。[/size][size=10.5pt][/size]
[/size][/font][size=10.5pt]
[/size][font=宋体][size=5][size=10.5pt]至於[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]有朋自遠方來,不亦樂乎。[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]是似通非通的,什麼道理呢?從一般人到[/size][size=10.5pt][/size]
[/size][/font][font=宋体][size=5][size=10.5pt]公務員,凡靠薪水吃飯的,是[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]富不過三天,窮不過一月[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt],遇上了窮的那幾天,[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]朋友要來家裏吃飯,當褲子都來不及,那是痛苦萬分的事。所以是[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]有朋自遠方來[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]不亦[/size][size=10.5pt]‘[/size][size=10.5pt]慘[/size][size=10.5pt]’[/size][size=10.5pt]乎。[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]絕不是不亦樂乎。[/size][size=10.5pt][/size]
[/size][/font][size=10.5pt]
[/size][font=宋体][size=5][size=10.5pt]第三句話[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]人不知而不慍,不亦君子乎。[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]所謂[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]慍[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt],就文字解釋,是放在[/size][size=10.5pt][/size]
[/size][/font][font=宋体][size=5][size=10.5pt]心中的怨恨,沒有發出來,在內心中有煩厭、厭惡、討厭、怨恨之感。那麼,別人[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]不瞭解我,而我並不在心中怨恨,這樣才算是君子。那我寧可不當君子,你對我不[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]起,我不打你,不騙你,心裏難過一下總可以吧!這也不可以,才是君子,實在是[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]做不到。[/size][size=10.5pt][/size]
[/size][/font][size=10.5pt]
[/size][font=宋体][size=5][size=10.5pt]根據書上的字面,順著注釋來看,就是這樣講的。所以幾百年甚至千多年以來,[/size][size=10.5pt][/size]
[/size][/font][font=宋体][size=5][size=10.5pt]不但是現在的年輕人對四書反感,過去的讀書人也對四書反感。因為它變成了宗教[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]的教條,硬性的法律,非遵守不可。[/size][size=10.5pt][/size]
[/size][/font][size=10.5pt]
[/size][font=宋体][size=5][size=10.5pt]事實上不是這麼一回事,等到真正瞭解了以後,就知道孔子真是聖人,一點也[/size][size=10.5pt][/size]
[/size][/font][font=宋体][size=5][size=10.5pt]沒錯。[/size][size=10.5pt][/size]
[/size][/font][size=10.5pt]
[color=blue]
[font=宋体][size=5]“[/size][/font][/color][/size][font=宋体][size=5][color=blue][size=10.5pt]學而時習之[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],重點在時間的[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]時[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],見習的[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]習[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]。首先要注意,孔子的[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[/size][/font][font=宋体][size=5][color=blue][size=10.5pt]全部著述講過了,孔子的全部思想瞭解了,就知道什麼叫作[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]學問[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]。普通一般的[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]說法,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]讀書就是學問[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],錯了。學問在儒家的思想上,不是文學。這個解說在本[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]篇裏就有。學問不是文學,文章好是這個人的文學好;知識淵博,是這個人的知識[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]淵博;至於學問,哪怕不認識一個字,也可能有學問[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]——[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]作人好,做事對,絕對的[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]好,絕對的對,這就是學問。[/size][/color][size=10.5pt]這不是我個人別出心裁的解釋,我們把整部《論語》[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]研究完了,就知道孔子講究作人做事,如何完成作一個人。[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt][/size]
[/size][/font][align=center][b][font=宋体][size=5][size=14pt]真人和假人[/size][/size][/font][/b][b][size=14pt][/size][/b][/align][font=宋体][/font]
[size=10.5pt]
[/size][font=宋体][size=5][size=10.5pt]講到作人,我們就想到莊子也提到過這件事,《莊子》這本書把有道的人叫[/size][size=10.5pt][/size]
[/size][/font][font=宋体][size=5][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]真人[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]。唐宋以後,對神仙、得了道的人叫[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]真人[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]。譬如現在指南宮供奉的呂[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]純陽叫[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]呂真人[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]。如今的人聽到[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]真人[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]這個名稱,就好像帶有宗教色彩,相當[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]於西方的上帝,中國的仙、佛一樣。實際上[color=blue]過去道家所謂的[/color][/size][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]真人[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],是指學問道[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]德到了家的人。與這名詞對稱的叫假人,假人還是人,不過沒有達到作人道德的最[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]高標準。發揮了[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]人[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]的最高成就,在道家就稱之為[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]真人[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],孔子認為這就是學,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]就是學而之人。[/size][/color][size=10.5pt]於是一個[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]學[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]字,這麼多觀念都被他包括了。[/size][size=10.5pt][/size]
[/size][/font][size=10.5pt]
[/size][font=宋体][size=5][size=10.5pt]那麼學問從哪里來呢?學問不是文字,也不是知識,[color=blue]學問是從人生經驗上來,[/color][/size][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[/size][/font][font=宋体][size=5][color=blue][size=10.5pt]作人做事上去體會的。這個修養不只是在書本上念,隨時隨地的生活都是我們的書[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]本,都是我們的教育。所以孔子在下面說[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]觀過而知仁[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],我們看見人家犯了這個[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]錯誤,自己便反省,我不要犯這個錯誤,這就是[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]學問[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]學問[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]就是這個道理,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]所以他這個研究方法,[b]隨時隨地要有思想,隨時隨地要見習,隨時隨地要有體驗,[/b][/size][/color][b][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/b]
[b][color=blue][size=10.5pt]隨時隨地要能夠反省,就是學問[/size][/color][/b][color=blue][size=10.5pt]。[/size][/color][size=10.5pt]開始做反省時也不容易,但慢慢有了進步,自有[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]會心的興趣,就會[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]不亦說乎[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]而高興了。我們平日也有這個經驗,比如看到朋友[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]做一件事,我們勸他:[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]不可以做呀!老兄!一定出毛病。[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]他不聽,你心裏當然[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]很難過,最後證明下來,果然你說得對,你固然替他惋惜,對於自己認識的道理,[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]也會更進一層得到會心的微笑[/size][size=10.5pt]——“[/size][size=10.5pt]說[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt],不是哈哈大笑。悅者,會心的微笑,有[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]得於心。[/size][size=10.5pt][/size]
[/size][/font][size=10.5pt]
[/size][font=宋体][size=5][size=10.5pt]上面第一點所講的是學問的宗旨,隨時注重[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]時[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]和[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]習[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt],要隨時隨地學習,[/size][size=10.5pt][/size]
[/size][/font][font=宋体][size=5][size=10.5pt]不是我們今天來讀四書就叫做學問,不念四書就不叫做學問,這不是它的本意。[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt][/size]
[/size][/font][align=center][b][font=宋体][size=5][size=14pt]寂寞的享受[/size][/size][/font][/b][b][size=14pt][/size][/b][/align][font=宋体][/font]
[size=10.5pt]
[/size][font=宋体][size=5][size=10.5pt]第二點接著下來,是說做學問的人要準備一件事,就我個人研究,有個體會[/size][size=10.5pt]——[/size][size=10.5pt][/size]
[/size][/font][font=宋体][size=5][color=blue][size=10.5pt]真正為學問而學問,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]君子有所為,有所不為。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]該做的就做,不該做的殺頭也不[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]幹,所謂[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]仁之所至,義所當然[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]的事,犧牲自己也做,為世為人就做了,為別的[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]不來。因此為學問而學問,就準備著一生寂寞。[/size][/color][size=10.5pt]我們看歷史[/size][size=10.5pt]——[/size][size=10.5pt]即看孔子就知道。[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]孔子一生是很寂寞的,現在到處給他吃冷豬頭,當年連一個[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]便當[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]也吃不到。但[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]是他沒有積極去求富貴。怎麼知道這一套他不來呢?因為他明知當時有拿到權位的[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]可能,乃至他的弟子們也要他去拿權位。因為孔子時代中國人口只有幾百萬人,在[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]這幾百萬人中,他有三千弟子,而且都是每一個國家的精英,那是一股不得了的力[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]量。所以有些弟子,尤其是子路[/size][size=10.5pt]——[/size][size=10.5pt]這個軍事學的專家,幾乎就要舉起膀子來:[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]老師,我們幹了![/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]那種神氣,但是孔子不來。為什麼呢?他看到,[color=blue]即使一個安[/color][/size][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]定的社會,文化教育沒有完成,是不能解決其他問題的。基本上解決問題是要靠思[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]想的純正,亦即過去所謂之[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]德性[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]。因此他一生寧可窮苦,從事教育。所以做學[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]問要不怕寂寞、不怕淒涼。要有這個精神,這個態度,才可以談做學問。[/size][/color][size=10.5pt][/size]
[/size][/font][size=10.5pt]
[color=blue]
[/color][/size][font=宋体][size=5][color=blue][size=10.5pt]雖然做學問可能一輩子都沒有人瞭解,但是孔子說只要有學問,自然有知己。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[/size][/font][font=宋体][size=5][color=blue][size=10.5pt]因此他接著說[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]有朋自遠方來。不亦樂乎。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]一個人在為天下國家,千秋後代思想[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]著眼的時候,正是他寂寞淒涼的時候,有一個知己來了,那是非常高興的事情。而[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]這個[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]有朋自遠方來[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]的[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]遠[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]字,不一定是遠方外國來的,說外國來幾個人學中[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]國文化,我們就樂了嗎?那是為了外匯,多賺幾個錢罷了。《論語》不是這個意思,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]他這個[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]遠[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]字是形容知己之難得。[/size][/color][size=10.5pt]我們有句老話:[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]人生得一知己,死而無憾。[/size][size=10.5pt]”[/size]
[size=10.5pt]任何一個人作了一輩子人,包括你的太太、兒女、父母在內,可不一定是你的知己,[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]所以人能得一知己,可以死而無憾。一個人那怕轟轟烈烈做一輩子,不見得能得一[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]知己,完全瞭解你,尤其做學問的人更是如此,所以第二句話跟著說:[/size][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]有朋自遠[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]方來,不亦樂乎[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”——[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]你不要怕沒有人知道,慢慢就有人知道,這人在遠方,這個[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]遠不一定是空間地區的遠。孔子的學問,是五百年以後,到漢武帝的時候才興起來,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]才大大的抬頭。董仲舒弘揚孔學,司馬遷撰《史記》,非常讚揚孔子,這個時間隔[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]得有多遠!這五百年來是非常寂寞的,這樣就懂得[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]有朋自遠方來,不亦樂乎[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]了。[/size][/color][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt][/size]
[/size][/font][align=center][b][font=宋体][size=5][size=14pt]誰來瞭解你[/size][/size][/font][/b][b][size=14pt][/size][/b][/align][font=宋体][/font]
[size=10.5pt]
[/size][font=宋体][size=5][size=10.5pt]第三句[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]人不知而不慍,不亦君子乎[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt],就是說做學問的人,乃至一輩子沒有[/size][size=10.5pt][/size]
[/size][/font][font=宋体][size=5][size=10.5pt]人瞭解,也[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]不慍。[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt][/size]
[/size][/font][color=blue][size=10.5pt]
[font=宋体][size=5]“[/size][/font][/size][/color][font=宋体][size=5][color=blue][size=10.5pt]不慍[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]這個問題很重要了。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]怨天尤人[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]這四個字我們都知道,任何人碰到[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[/size][/font][font=宋体][size=5][color=blue][size=10.5pt]艱難困苦,遭遇了打擊,就罵別人對不起自己,不幫自己的忙,或者如何如何,這[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]是一般人的心理。嚴重的連對天都怨,而[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]慍[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]就包括了[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]怨天尤人[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[/size][/font][color=blue][size=10.5pt]
[/size][/color][font=宋体][size=5][color=blue][size=10.5pt]人能夠真正做到了為學問而學問,就不怨天、不尤人,就反問自己,為什麼我[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[/size][/font][font=宋体][size=5][color=blue][size=10.5pt]站不起來?為什麼我沒有達到這個目的?是自己的學問、修養、做法種種的問題。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]自己痛切反省,自己內心裏並不蘊藏怨天尤人的念頭。拿現在的觀念說,這種心理[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]是絕對健康的心理,這樣才是君子。君子才夠得上做學問,夠得上學習人生之道,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]拿現代的新觀念來講,就是講究人生哲學的開始。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[/size][/font][size=10.5pt]
[/size][font=宋体][size=5][size=10.5pt]再說,連貫這三句話的意義來說明讀書作學問的修養,自始至終,無非要先能[/size][size=10.5pt][/size]
[/size][/font][font=宋体][size=5][size=10.5pt]自得其樂,然後才能[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]後天下之樂而樂[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]。所以這三句話的重點,在於中間一句的[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]不亦樂乎[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]。我們現在不妨引用明代陳眉公的話,作為參考:[/size][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]如何是獨樂樂?[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]曰:無事此靜坐,一日是兩日。如何是與人樂樂?曰:與君一席話,勝讀十年書。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]如何是眾樂樂?曰:此中空洞原無物,何止容卿數百人。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]有此胸襟,有此氣度,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]也自然可以做到[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]人不知而不慍[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]了。不然,知識愈多,地位愈高,既不能忘形得[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]意,也不能忘形失意,那便成為[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]直到天門最高處,不能容物只容身[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]了。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/size][/font]

[[i] 本帖最后由 shenyue 于 2008-6-15 10:57 编辑 [/i]]

shenyue 发表于 2008-6-16 19:21

[font=宋体][b][size=12pt]
[/size][/b][b][size=12pt]有子曰:其為人也孝弟,而好犯上者鮮矣;不好犯上而好作亂者,未之有也。君子務本,本立而道生;孝弟也者,其為人之本與?[/size][/b][b][size=12pt][/size][/b][/font]
[size=12pt][font=宋体][/font][/size]
[size=12pt][font=宋体][/font][/size]
[font=宋体][size=12pt]
[b][size=10.5pt]
[/size][size=10.5pt]子曰:巧言令色鮮矣仁。[/size][size=10.5pt][/size][/b]
[size=10.5pt]
[color=blue]
[/color][/size][color=blue][size=10.5pt]什麼是[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]巧言[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]?現在的話是會吹、會蓋。孔子說有些人很會蓋,講仁講義比[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]任何人講得頭頭是道,但是卻不腳踏實地。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]令色[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]是態度上好像很仁義,但是假[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]的,這些與學問都不相干。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]鮮矣仁[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”——[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]很少真能做到[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]仁[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]這個學問的境界,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]因為那是假的。[/size][/color][size=10.5pt]我們從電視中就看得到,那個小丑表演的角色,動作一出來,就表[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]示[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]巧言令色[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]。[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]
[color=blue]
“[/color][/size][color=blue][size=10.5pt]巧言令色鮮矣仁[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],我經常也跟同學們講,作領導人第一個修養是容忍。有[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]的人不一定像小丑那樣的[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]巧言令色[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],但每個人都喜歡戴高帽子,人若能真正修[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]養到戴高帽子感覺不舒服,而人家罵我,也和平常一樣,這太不容易。[/size][/color][size=10.5pt]所以知道了[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]自己的缺點和大家的缺點,待人的時候,不一定看到表面化的[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]巧言令色[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]。大家[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]經驗中體會到,當你在上面指揮時,覺得那種味道很好;但是這中間很陷人、很迷[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]人,那就要警惕自己[color=blue]。你說素來不要名、不要錢,只講學同,就有人來跟你談學問。[/color][/size][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]要注意,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]上有好者,下必甚焉。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]他那個學問是拿來作工具的,所以除了要懂[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]巧言令色鮮矣仁[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]這個道理以外,相反的,我們作學問要踏實,不能[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]巧言令色[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[size=10.5pt] [/size]
[align=center][align=center][b]三面鏡子[/b][/align][/align][size=10.5pt]
[/size][size=10.5pt]下面講要怎樣作學問:[/size][size=10.5pt][/size]
[b][size=10.5pt]
[/size][size=10.5pt]曾子曰:吾日三省吾身,為人謀而不忠乎?與朋友交而不信乎?傳不習乎?[/size][size=10.5pt][/size][/b]
[size=10.5pt]
[color=blue]
[/color][/size][color=blue][size=10.5pt]曾子為孔子的學生,名參,少孔子四十六歲。[/size][/color][size=10.5pt]由這一點我們看到,孔子回到魯[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]國講學傳道的時候,都是培養年輕的一代,同我們的心情一樣,怕自己死了以後,[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]這個命脈,這個根本失傳了。和我們現在一樣,對於年輕學生,拚命講給他們聽,[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]好辦一個交代。[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]
[color=blue]
[/color][/size][color=blue][size=10.5pt]曾子在當時孔子的學生中比較魯,魯就是拙一點,其實並不是笨,只是人比較[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]老實,不太說話,後來謫傳孔門道統。他著《大學》,孔子的孫子子思著《中庸》,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]也是跟他學的,所以現在一般人拿《大學》、《中庸》,代表了孔子思想,我們千[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]萬不要這樣跟著搞錯了。《大學》是曾子作的,原來是《禮記》裏的一篇,後來到[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]唐宋的時候,才把它拉出來,變成了四書之一。所以把《大學》、《中庸》思想,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]就認為是孔子的思想,是不大妥當的,這僅是孔子思想的演變。孟子是子思的學生,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]孔子三傳的弟子,這時已經到了戰國時代。孟子的思想又與孔子的思想有些出入,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]孔子溫文儒雅、修養極高;孟老夫子,有時好像卷起袖子伸出拳頭,有點俠氣,也[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]有一談就使氣的味道,和他們所處的時代有關。這也代表了時代和文化思想的演變。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[size=10.5pt]
[/size][color=blue][size=10.5pt]曾子說,我這個人做學問很簡單,每天只用三件事情考察自己。要注意的,他[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]做的是什麼學問?[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]為人謀而不忠乎[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]替人家做事,是不是忠實?什麼是[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]忠[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]古代與後世解釋的[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]忠[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]稍有不同,古代所謂的[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]忠[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]是指對事對人無不盡心的態[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]度[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]——[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]對任何一件事要盡心地做,這叫做[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]忠[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]。這個忠字在文字上看,是心在中[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]間,有定見不轉移。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]為人謀而不忠乎[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]是我答應的事如果忘了,就是不忠,對人[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]也不好,誤了人家的事。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]與朋友交而不信乎?[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]與朋友交是不是言而有信?講了[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]話都兌現?都做得到?第三點是老師教我如何去作人做事,我真正去實踐了沒有?[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]曾子說,我只有這三點。我們表面上看這三句話,官樣文章很簡單,如果每一個人[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]拿了這三點來做,我認為一輩子都沒有做到,不過有時候振作一點而已。[/size][/color][size=10.5pt][/size]
[color=blue][size=10.5pt]
[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]曾子這幾句話,為什麼要擺在這裏?嚴格地說,這些學問不是文學,要以作人[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]做事體會出來,才知道它難,這就是學問。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[size=10.5pt]
[/size][size=10.5pt]這個學問講到這裏,都是個人的修養。但是學問只講個人修養是不是可以?不[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]是的,擴而充之就是社會問題、政治問題。所[color=blue]以上面是講學問的內涵,下面就講學[/color][/size][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]問的外用了。[/size][/color][size=10.5pt]引用孔子的話:[/size][size=10.5pt][/size]
[b][size=10.5pt]
[/size][size=10.5pt]子曰:道千乘之國,敬事而信,節用而愛人,使民以時。[/size][size=10.5pt][/size][/b]
[size=10.5pt]
[/size][size=10.5pt]這[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]道[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]是領導的導,換句話就是孔子也教我們領導之德、領導的修養,以領導[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]千乘之國。[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]
[/size][size=10.5pt]講到[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]國[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]字,研究中國文化便要注意,看到[color=blue]秦漢以前古書裏的[/color][/size][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]國[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]字,很多[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]學者都容易產生很大的誤解。比如老子曾說[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]小國寡民[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],講老子的思想,就講小國[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]的政治,在民國初年,又有人對無政府主義與老子思想拉在一起。要知道秦漢以上,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]到漢代初期的[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]國[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]字,不是現在的國家觀念,那個時期的[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]國[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]字、[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]邦[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]字都是[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]地方政治單位的名稱。所謂[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]諸侯就國[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],就是中央政府下一個命令,要這些地方官[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt](諸侯)各自回自己的崗位(封地)去。那時地方單位有千乘之國,百乘之國。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]千[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]乘之國[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]用現在的觀念比方總是不倫不類,還是不作比方的好。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]乘[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],古代以戰車、[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]壯丁、田賦等合在一起計算的。[/size][/color][size=10.5pt]漢、唐以來有很多考證注解,不必多說。換句話說,[/size][size=10.5pt][/size]
[color=blue][size=10.5pt]領導一個大國家,或者領導一個單位,乃至領導地方的政治,要[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]敬事而信[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],這是[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]很難的。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]敬事[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],對一件事認真做為[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]敬事[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],一項職務寧可不接受,既接受了就[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]要認真去做,[/size][/color][size=10.5pt]現在就有許多地方許多人不敬其事的。至於[/size][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]而信[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]是使下麵的人絕對[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]信服。爭取下面的[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]信[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],如何得到[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]信[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],就要敬其事,說了的話一定要兌現。如[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]好的將領,身先士卒就是敬事,那麼誰也會受感動而信賴他。所以要[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]敬事而信[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]節用而愛人[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],節用指經濟政策的措施,對經濟要能夠節省,是經濟原則。節用是[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]為什麼呢?不是為我,而是為[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]愛人[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]
[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]第三點[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]使民以時[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],用人時應該把握時間。這個[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]時[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]很重要。在軍事思想方[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]面來講,包括很大,所以孫子兵法講時講勢,也有用勢之道。對人在道德上要知道[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]時[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],比如部下生重病,你不去慰問,反責備他不來上班,這就是不[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]愛人[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]使民不以時[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]了。所以[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]使民以時[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]是用人要在時間上恰到好處。這樣部屬都聽你[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[color=blue][size=10.5pt]指揮,乃至全國老百姓自然跟你走。這是道德的修養,也就是學問。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color]
[size=10.5pt]
[/size][size=10.5pt]這些話不但是孔子教育門人做學問的道理,同時也是孔子當時針對社會人情的弊[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]病而指點的。我們只要研究春秋戰國時代的史料,為什麼那個時代是那麼的紊亂,便[/size][size=10.5pt][/size]
[size=10.5pt]可了然於心了![/size][size=10.5pt][/size]
[/size][/font]

[[i] 本帖最后由 shenyue 于 2008-6-16 19:26 编辑 [/i]]

shenyue 发表于 2008-6-17 15:39

[align=center][align=center][b][font=宋体][size=14pt]可愛的小學生[/size][/font][/b][b][font=宋体][size=14pt][/size][/font][/b][/align][/align][font=宋体][size=10.5pt]
[/size][size=10.5pt]以上講到[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]道千乘之國,敬事而信,節用而愛人,使民以時。[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]便是孔門做學問[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]的目的、態度和方法的記錄。說到這裏,我們已經瞭解了,[color=blue]所謂做學問,是要從人生[/color][/size][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]的經驗中去體會,並不是讀死書。假使一個人文章寫得好,只能說他文學好;這個人[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]知識淵博,只能說他[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]見聞廣博[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],不一定能說他有學問。一個人即使沒有讀過書,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]可是他作人做事完全對了,就是有學問。[/size][/color][size=10.5pt]何以見得呢?下面就是一個證明了,跟著講[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]學問的道理。[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][b][size=10.5pt]
[/size][/b][b][size=10.5pt]子曰:弟子入則孝,出則弟,謹而信,泛愛眾,而親仁。行[/size][/b][b][size=10.5pt][/size][/b][/font]
[font=宋体][b][size=10.5pt]
[/size][/b][b][size=10.5pt]有餘力,則以學文。[/size][/b][b][size=10.5pt][/size][/b][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]
[/size][size=10.5pt]這話在文字上解釋當然容易,但我們深入研究一下。所謂弟子,古代稱學生為[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]弟子[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt],中國古代老師對於學生,看成自己的兒子一樣。講到這裏,我們有點感慨[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]了,[color=blue]中國的文化,師生之間有如父子,過去有[/color][/size][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]一日從師,終身若父[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]的情形,而老[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]師對於學生,也負了一輩子的責任。我們親眼看到的,幾十年前,還保留了這個風氣,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]一個學生縱然中了狀元,官作得很大了。回到家鄉,看見老師,而老師既沒有功名,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]也沒有地位,學生對他一樣的要跪拜,和當年從師一樣。學生對老師是如此,老師對[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]學生,也是負了一輩子責任。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]
[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]舉個特殊的例子來說,我們很明顯的看到明朝的方孝孺,後來水樂帝要殺他的時[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]候,他為了要作忠臣,不怕死,他說充其量滅我的九族,而永樂偏偏要殺他的十族,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]加上的一族就是他老師的家族,認為老師沒有教好。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]
[/size][size=10.5pt]從這件事情,我們可看出過去中國文化中的一種精神,那就是[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]師道精神[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]。談[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]到過去的道,[color=blue]在人文世界的道中,就有這三道:一個是[/color][/size][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]君道[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],講究如何領導,如[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]何當家長,如何當國家的領袖,乃至如何當一個班長,這都是[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]君道[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]。其次是[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]臣[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]道[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],就是說我們怎樣做一個忠實的部下,怎樣幫助人完成一件事。再其次[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]師道[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]中國過去文化中,這三道是合一的,所謂作之君、作之親、作之師。[/size][/color][size=10.5pt]換句話說,那時[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]的教育、行政、司法和教化(教育與教化,應該有其不同的意義,我們將來再討論。)[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]集於一身。那麼師道的精神就形成了中國人尊師重道的觀念,所以老師稱學生為弟子,[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]弟等於兄弟,有朋友之間的友情,又等於自己的孩子,所以學生稱弟子,再傳稱門人,[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]這個觀念和習慣是這樣來的。[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]
[/size][size=10.5pt]到了我們現在,值得研究了,我們須注意將來如何建立,如何復興固有的尊師重[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]道精神。現在的尊師重道,只是一句口號而已,真正尊師重道的人是小學生,我想諸[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]位都有這個經驗,我們的孩子如果在小學念書,回來就開口老師怎麼說的,閉口老師[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]怎麼說的。幾年前,教師節的時候,孩子回家要敬師金,說給他五十元,孩子一定說[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]不行,這是敬老師的要一百元。這種事到了中學就淡了;到了高中以上根本沒有這個[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]觀念了;到了大學,學生看老師是不相干的陌路人。相對的,老師對學生也是如此,[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]挾了一個皮包上來,拿一本書講解一番,便有鐘點費,彼此都是商業行為,教完了以[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]後,懂不懂是你的事,挾個皮包走了。學生與老師在路上見面,萬一點個頭,在我覺[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]得,已經是很稀奇了。一般都彼此不認識,就這麼迎面過去,堂而皇之的,學識愈高,[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]愈沒有尊師重道的精神。這是今日中國文化一個極大的諷刺。[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]
[/size][size=10.5pt]至於說老師與學生之間的道義關係、感情關係,除非這位老師很有地位。據我所[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]經驗的,每個學生要拿學位,作論文的時候,便隨時來找:[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]老師怎麼辦?[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]很親切。[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]我還碰到過這樣的事實,[color=blue]有個要拿學位的學生天天來,來了非常恭敬,甚至覺得他恭[/color][/size][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]敬得過分,我家裏的孩子們說:[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]這個學生好,真有禮貌。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]但是,你得注意,這是[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]幣重言甘[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]哪!他也的確送禮來,還送得蠻講究,我說你送禮送得這麼重,雖然有[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]研究費領,可是一個月的研究費也不夠買這些東西,何苦呢?他說:[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]對老師應該恭[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]敬。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]我曉得這不是誠意的話,因為他的言語太恭敬,太甜了。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]巧言令色[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]、[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]幣[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]重言甘[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]是靠不住的。結果畢了業以後連影子都看不見了。這就是現在中國文化的怪[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]現象,是文化道德的普遍事實。[/size][/color][size=10.5pt]國民道德的修養從教育界開始,是應該徹底研究的,[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]所以我在這裏要講到師生的道理。[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[align=center][align=center][b][font=宋体][size=14pt]
[/size][/font][/b][b][font=宋体][size=14pt]呂端大事不糊塗[/size][/font][/b][b][font=宋体][size=14pt][/size][/font][/b][/align][/align][font=宋体][size=10.5pt]
[/size][size=10.5pt]現在,孔子告訴我們說,這個學生[/size][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]入則孝[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],在家裏是個孝子。[/size][/color][size=10.5pt](怎麼才叫孝,[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]下面有很多地方研究孝道,在此暫且不談。)[/size][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]出則弟[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],出門在外面與兄弟分開了,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]怎麼弟呢?就是在外面,對朋友、對社會、對一般人能夠友愛,擴而充之愛國家、愛[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]天下都是這弟字的意義。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]謹而信[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],作人非常謹慎,但是談到這[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]謹[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]字要注意,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]不要變成小器。[/size][/color][size=10.5pt]謹慎與拘謹是兩回事,有些人作人很拘謹,過分了就是小器。[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]謹慎[/size][size=10.5pt]”[/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]在歷史上有個榜樣,就是我們中國人最崇拜人物之一的諸葛亮。所謂[/size][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]諸葛一生唯謹[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]慎,呂端大事不糊塗。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]這是一副名聯,也是很好的格言。呂端是宋朝一個名宰相,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]看起來他是笨笨的,其實並不笨,這是他的修養,在處理大事的時候,遇到重要的關[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]鍵,他是絕不馬虎的。[/size][/color][size=10.5pt]那諸葛亮則一生的事功在於謹慎,要找謹慎的最好榜樣,我們[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]可多研究諸葛亮,這裏暫且不提。[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]
[/size][size=10.5pt]總之,所謂[color=blue]謹慎不可流於小器,這點修養要注意,這個人能謹慎處世而信[/color][/size][color=blue][size=10.5pt]——[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]在[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]人與人之間,人與社會之間,一切都言而有信。同時又[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]泛愛眾[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],有偉大的胸襟,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]能夠愛人,尤其在此時此地來講,對同志的友愛,擴而充之,對其他人的友愛。理論[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]上講起來很容易,而廣泛的愛人,那就是[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]君道[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]師道[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]的綜合,愛天下人就如愛[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]自己一樣,理論容易,要修養到如此真難。孔子說,假使一個人對這些都做到了,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]而親仁[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],再親近有學問道德的人做朋友,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]行有餘力則以學文[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],做到以後,還[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]有剩餘的精力,然後再[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]學文[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],愛作文學家也可以,愛作科學家也可以,愛作藝術[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]家也可以,愛作別的都可以,那是你的志向所在,興趣問題,可以量力而行,各聽自[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]由。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[size=10.5pt][font=宋体] [/font][/size]
[align=center][align=center][b][font=宋体][size=14pt]
[/size][/font][/b][b][font=宋体][size=14pt]飲食男女[/size][/font][/b][b][font=宋体][size=14pt][/size][/font][/b][/align][/align][font=宋体][b][size=10.5pt]
[/size][/b][b][size=10.5pt]子夏曰:賢賢易色,事父母能竭其力,事君能致其身,與朋友交言而有信,雖曰未學,吾必謂之學矣。[/size][/b][b][size=10.5pt][/size][/b][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]
[/size][size=10.5pt]這幾句話,是接著證明了[color=blue]學問的目的,不是文學、不是知識,是作人做事。子夏[/color][/size][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]比孔子少四十四歲,他的名字叫卜商。孔子死後,在戰國開始的初期,他講學河西,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]在戰國時期一般對時代有影響的大學者,蒙受他的影響很大。所以這也是我們大家要[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]注意的。領導歷史、領導國家社會的,到底還是學問思想。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]
[/size][size=10.5pt]現在引用子夏的話,證明學問是什麼。我們看原文[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]賢賢易色[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt],[color=blue]兩個賢字,第[/color][/size][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]一個賢字作動詞用,因為中國文字有時候是假借的。第二個賢字是名詞,指賢人[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]——[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]學問修養好的人。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]易色[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],古人如宋儒他們,是怎麼解釋的呢?他們對[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]色[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]字解[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]作[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]女色[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]、[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]女人[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]、[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]男女之色[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]了。(孔子被人叫打倒,就是這樣受冤的。)[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]賢賢易色[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]就是看到賢人[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]——[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]有學問道德的人,馬上跟他學了。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]易色[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],女色都[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]不要了,太太都不要了,在戀愛中的,把女朋友都丟掉了。如是女方,男朋友也不要[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]了。如果真如宋儒的說法,我認為孔夫子不是聖人了。因為聖人,是不會違反人情的。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]孔子在《禮記》裏講[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]飲食男女,人之大欲存焉。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]的確是孔子對於人生的看法[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]——[/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]形而下的,不講形而上的。凡是人的生命,不離兩件大事:飲食、男女。一個性的問[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]題,一個生活的問題。所謂飲食,等於民生問題。男女屬於康樂問題,人生就離不開[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]這兩件事。有時候看到有關中國文化的文章說[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]食色性也[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]是孔子說的,錯了,這句[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]話不是孔子說的,是與孟子同時的告子說的。以後引用文章,不要將錯就錯,一錯再[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]錯。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]
[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]這個性的問題,究竟先天的性或後天的性呢?以後再討論。但宋儒解釋[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]賢賢易[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]色[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],為了作學問,都可以把自己的妻女或丈夫丟開,這是不通的。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]
[color=blue]
[/color][/size][color=blue][size=10.5pt]這個[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]色[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]字,很簡單,就是態度、形色,下面還有證明,所謂[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]態色[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]就是態[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]度。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]賢賢易色[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]意思是:我們看到一個人,學問好,修養好,本事很大,的確很行,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]看到他就肅然起敬,態度也自然隨之而轉。[/size][/color][size=10.5pt]這是很明白,很平實的,是人的普通心理,[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]不管一個如何壞的人,看到一個好人,總會不自覺地對這好人比較友善,這是人之常[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]情。[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]
“[/size][size=10.5pt]事父母能竭其力[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]是講孝道。這句話有一個問題產生了,子夏為什麼提到[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]竭[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]其力[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]呢?重點在這個[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]竭[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]字。過去一般人講到對父母的孝順,是[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]非孝不可[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]。[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]其實孝道也要量力而為,孝要竭其力,不要過分了。前一兩年,有個年輕人基於天生[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]的(不是教育的)孝心,為了孝養父母,去做了小偷,犯了法,對於這樣行孝的人,[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]在心理道德上,我們覺得這個人[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]非其罪[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]也,因為他為了孝順,為了醫母親的病,[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]結果偷了錢,犯了法,這是可以原諒的。但是在學問修養上看,對他的批評是[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]這個[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]人沒有受良好的教養[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]。在道理上來講,這個青年是好心,但是好心要學識來培植它,[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]使他知道要[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]竭其力[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]而不要做過分的事。中國古人有兩句話綜合起來的一副對聯說:[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]百善孝為先,原心不原跡,原跡貧家無孝子。萬惡淫為首,論跡不論心,論心世上[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]少完人。[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]其[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]原心不原跡[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]就只看他的心孝不孝。[color=blue]比如一個人很窮,想買一罐奶粉[/color][/size][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]給父母吃,但實在沒有錢,買不起,因此心裏很痛苦,只有希望慢慢積蓄點錢再去買。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]只要有這個心,只要他這份情感是真的,我們就不能說他不孝。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]原跡貧家無孝子[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]如果一定要在事實上有表現,那窮人家裏就沒得孝子了。這個道理非常清楚,我們用[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]這個道理來解釋,就是說明[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]事父母能竭其力[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]是盡自己的心力做到了就是孝。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]
“[/size][size=10.5pt]事君能致其身[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]這個[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]君[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]字,成為過去打倒孔家店的口實。他們認為這是專[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]制思想,是捧帝王、捧獨裁的古老教條。事實上不是這麼回事,我們先要瞭解中國文[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]化的[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]君[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]字是什麼意思。從文字的字形上看,[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]君[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]字古寫,頭上[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]尹[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]字,[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]尹[/size][size=10.5pt]”[/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]字的古寫是[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]丮[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]。我們的文字,是由圖案演變而來的,手裏拿一根拐杖,下面一個[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]口,代表一個人,這個人年齡大了,學問道德很高,拿根拐杖,也等於指揮杖,所以[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]凡是拿拐杖的,指揮杖的,都是君。後來才轉借變成皇帝的專用,其實中國文化中的[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]君[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]也不是皇帝的專用詞,比如我們過去寫封信給平輩,不好稱他先生,也不好意[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]思稱他老弟;乃至一位老師寫給學生,這位老師謙虛一點就稱學生[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]某某君[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt],如果[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]說君是代表皇帝,就是[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]某某皇帝[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]了,通嗎?沒有這回事。日本人學我們中國文化,[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]寫信通常都是以君為尊稱詞。[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]
[color=blue]
[/color][/size][color=blue][size=10.5pt]這句[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]事君能致其身[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]的意思是:不論朋友或同事,他跟你感情好,他瞭解你、[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]認識你,認為非你幫忙不可,而你答應了,那他就是君,你既已答應幫忙朋友完成一[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]件事,要抬轎子就規規矩矩一定盡心,答應了就言而有信。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]能致其身[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],竭盡自己[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]身、心的力量。[/size][/color][size=10.5pt]就好比結婚一樣,要做到從一而終。否則當初不要答應,既然答應了,[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]講作人的道理,就要有信。至於替人家做事的道理就是忠,也就是盡自己的力。不可[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]以表面上願意幫忙,做出部下很恭敬的樣子,背地裏卻一切不同意,反而搗亂扯腿。[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]即使在外面做主管,也常會碰到這些事。這就是作人的[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]臣道[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]不夠,簡單說就是不[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]誠懇。[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]
[/size][size=10.5pt]所以[/size][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]賢賢易色,事父母能竭其力,事君能致其身。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]白話解釋就是看到好的人[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]能肅然起敬,在家能竭心盡力地愛家庭,愛父母。在社會上做事,對人、對國家,放[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]棄自我的私心,所謂許身為國。還有[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]與朋友交言而有信[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],這句話再三提到,在感[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]情上說,每個人都認為做到了對朋友言而有信。據我自己的反省,雖然很想徹底做到,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]事實上卻很困難。有時候對朋友答應了的事做不到,心裏非常難過,為了自己道德的[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]要求,想盡辦法去做,所以仔細研究起來,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]與朋友交言而有信[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]這句話,實在很不[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]容易。所以子夏說,能夠做到這樣,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]雖曰未學,吾必謂之學矣。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]儘管這個人沒有[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]讀過一天書,我一定說這人真有學問,這不是說明[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]學而時習之[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]並不是說一定讀死[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]書嗎?[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]
[/size][size=10.5pt]因此,我們不要跟著宋儒一段一段地去解釋,整篇連貫讀下來,自己就搞清楚了。[/size][/font][size=10.5pt][/size]

shenyue 发表于 2008-6-18 20:22

[align=center][align=center][b][font=宋体][size=14pt]沒有朋友的上帝[/size][/font][/b][b][font=宋体][size=14pt][/size][/font][/b][/align][/align][font=宋体][size=10.5pt]
[/size][size=10.5pt]下麵講到學問態度,那就更妙了。引用了孔子的話:[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][b][size=10.5pt]
[/size][/b][b][size=10.5pt]子曰:君子不重則不威,學則不固,主忠信,無友不如己者,過則勿憚改。[/size][/b][b][size=10.5pt][/size][/b][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]
[/size][size=10.5pt]講到這裏,說句笑話,朱文正公及有些後儒們,都該打屁股三百板,亂注亂解錯[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]了,所以中國文化,給自己人毀了。我們怎麼看出來的呢?不知道諸位是否跟我一樣[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]都見過的,清朝末年,老一套的學者,大體上許多都是這樣的,他們讀了這句[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]君子[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]不重則不威[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]的書,就照宋儒他們的解釋學樣起來,那樣子,用現代的話來講,對於[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]年輕人真是[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]代溝[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]。那時老頭子們在那裏談笑[/size][size=10.5pt]——[/size][size=10.5pt]你不要以為老頭子們談笑會有第[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]二個方式,還不是一樣談飲食男女,人事是非。再不然就談調皮話,不管他學問多高,[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]都是人嘛!人很普通,都是一樣。可是那些老頭子明明正在談笑不相干的事,看到我[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]們年輕人一進去,那個眼鏡擱在鼻尖上,手拿一根煙筒的老頭子,便蹩起嗓子道:[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]嘿!你們來做什麼?好好念書去![/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]一副道學面孔。他們認為對年輕後代要[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]重[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt],[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]可是他們不知道[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]重[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]是怎麼解釋,以為把臉上的肉掛下來就是[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]重[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt],為什麼呢?[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]君子不重則不威[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt],硬要重,[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]學則不固[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt],不重呀!學問就不穩固了。[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]
[/size][size=10.5pt]接著[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]無友不如己者[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt],照他們的解釋,交朋友不要交到不如我們的。這句話問[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]題來了,他們怎麼注解呢?[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]至少學問道德要比我們好的朋友[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]。那完了,司馬遷、[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]司馬光這些大學問家,不知道該交誰了。照他這樣[/size][size=10.5pt]——[/size][size=10.5pt]交朋友只能交比我們好的,那[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]麼大學校長只能與教育部長交朋友,部長只能跟院長做朋友,院長只能跟總統做朋友,[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]當了總統只能跟上帝做朋友了?[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]無友不如己者[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]嘛!假如孔子是這樣講,那孔子是[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]勢利小人,該打屁股。照宋儒的解釋,那麼下面的[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]過則勿憚改[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]又怎麼說呢?又怎[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]麼上下文連接起來呢?中國文化就是這樣被他們糟蹋了。[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]
[/size][size=10.5pt]事實上是怎麼說的?[/size][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]君子不重則不威[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]的[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]重[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]是自重,現在來講是自尊心,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]也就是說每個人要自重。[/size][/color][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]君子不重則不威[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt],拿現代話來講,也可以說是自己沒有[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]信心,今天中午有一位在國外學哲學的青年,由他父母陪來找我,這青年說:[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]我覺[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]得我自己不存在。[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]我說:[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]你怎麼不存在?[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]他說:[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]我覺得沒有我。[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]我說:[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]現在我講話你聽到了吧?既聽到了怎麼會不存在呢?根據西方哲學家笛卡兒的思想,[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]‘[/size][size=10.5pt]我思故我在[/size][size=10.5pt]’[/size][size=10.5pt],你能夠思想,你就存在,你怎麼沒有?[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]他說:[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]沒有,我覺得我[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]什麼都不行。[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]我說:[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]你非常行,比任何人都行。[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]事實上這個孩子是喪失了自信[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]心,要恢復他的自信心就好。[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]
[/size][size=10.5pt]我們要知道,人都天生有傲慢,但有時候,對事情的處理,一點自信都沒有,這[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]是心理的問題,也是大眾的心理。比如交代一個任務給諸位中間任何一人,所謂[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]見[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]危授命[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt],你有時候會喪失了這個信念,心理非常空虛,在這地方,就須要真正的學[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]問,這個學問不是在書本上,這就是自重。[color=blue]所以一個人沒有自信也不自己重視自己,[/color][/size][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]不自尊,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]學則不固[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],這個學問是不穩固的,這個知識對你沒有用,因此我們必須[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]建立起自己的人格,自己的信心來。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]
[/size][color=blue][size=10.5pt]那麼[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]無友不如己者[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],是講什麼?是說不要看不起任何一個人,不要認為任何[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]一個人不如自己。上一句是自重,下一句是尊重人家。我們既然要自尊,同時要尊重[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]每一個人的自尊心,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]無友不如己者[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],不要認為你的朋友不如你,沒有一個朋友是[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]不如你,世界上的人,聰明智慧大約相差不多,反應快叫聰明,反應慢就叫笨。你騙[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]了聰明的人,他馬上會知道,你騙了笨人,儘管過了幾十年之久,他到死終會清楚的。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]難得有人真正笨到被你騙死了都不知道的,這個道理要注意。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]
[color=blue]
[/color][/size][color=blue][size=10.5pt]所以,不要看不起任何一個人,人與人相交,各有各的長處,他這一點不對,另[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]一點會是對的。有兩個重點要注意的:[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]不因其人而廢其言,不因其言而廢其人。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]這個傢伙的行為太混蛋了,但有時候他說的一句話,意見很好。你要注意,不要因為[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]他的人格有問題,或者對他的印象不好,而對他的好主意,硬是不肯聽,那就不對了。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]有時候[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]不因其言而廢其人[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],這個人一開口就罵人,說粗話,你認為說粗話的、土[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]包子,沒有學問,然後把他整個人格都看低了。這都不對,不能偏差,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]無友不如己[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]者[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],世界上每個人都有他的長處,我們應該用其長而舍其短,所以[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]“[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]過則勿憚改[/size][/color][color=blue][size=10.5pt]”[/size][/color][color=blue][size=10.5pt],[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]因為看到了每一個人的長處,發現自己的缺點,那麼不要怕改過,這就是真學問。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]
[color=blue]
[/color][/size][color=blue][size=10.5pt]據心理學的研究,人對於自己的過錯,很容易發現。每個人自己做錯了事,說錯[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]了話,自己曉得不曉得呢?絕對曉得,但是人類有個毛病,尤其不是真有修養的人,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]對這個毛病改不過來。這毛病就是明明知道自己錯了,第二秒鐘就找出很多理由來,[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]支援自己的錯誤完全是對的,越想自己越沒有錯,尤其是事業稍有成就的人,這個毛[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]病一犯,是毫無辦法的。所以過錯一經發現後,就要勇於改過,才是真學問、真道德。[/size][/color][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]
[/size][size=10.5pt]那麼,我如何來證明這個[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]無友不如己者[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]是這樣解釋呢?很自然的,還是根據[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]《論語》。如果孔子把[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]無[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]字作動詞,便不用這個[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]無[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]了。比如說,下面有的[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]毋意[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]、[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]毋我[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]等等,都用這個[/size][size=10.5pt]“[/size][size=10.5pt]毋[/size][size=10.5pt]”[/size][size=10.5pt]字。而且根據上下文,[color=blue]根據整個《論語》[/color][/size][color=blue][size=10.5pt][/size][/color][/font]
[font=宋体][color=blue][size=10.5pt]精神,這句話是非常清楚的,上面教你尊重自己,下面教你尊重別人。[/size][/color][size=10.5pt]過去一千多年[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]來的解釋都變成交情當中的勢利,這怎麼通呢?所以我說孔家店被人打倒,老闆沒有[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[font=宋体][size=10.5pt]錯,都是店員們搞錯了的,這要特別修正的。[/size][size=10.5pt][/size][/font]
[size=10.5pt][font=宋体] [/font][/size]
[align=center][align=center][b][font=宋体][size=14pt]
[/size][/fo